اسپارک گپ (Spark Gap) چیست؟
اسپارک گپ یا «شکاف جرقه» یکی از سادهترین و در عین حال مهمترین قطعات در سیستمهای الکتریکی است. این قطعه از دو الکترود رسانا تشکیل میشود که با فاصله مشخصی روبهروی یکدیگر قرار میگیرند. زمانی که اختلاف ولتاژ بین این دو الکترود از حد مشخصی بیشتر شود، هوا یا گاز بین آنها یونیزه شده و جرقه الکتریکی ایجاد میشود.
این پدیده باعث عبور ناگهانی جریان برق از میان فاصله هوایی شده و انرژی الکتریکی تخلیه میشود.
نحوه عملکرد اسپارک گپ
در شرایط عادی، هوا میان دو الکترود بهعنوان یک عایق عمل میکند و اجازه عبور جریان را نمیدهد. اما زمانی که ولتاژ افزایش پیدا کند و از ولتاژ شکست هوا عبور کند، خاصیت عایقی هوا از بین میرود و مسیر رسانا ایجاد میشود.
در این لحظه:
- میدان الکتریکی شدید ایجاد میشود.
- مولکولهای هوا یونیزه میشوند.
- جرقه الکتریکی بین دو الکترود شکل میگیرد.
- جریان الکتریکی از شکاف عبور میکند.
پس از کاهش ولتاژ، جرقه خاموش شده و هوا دوباره به حالت عایق بازمیگردد.
کاربردهای اسپارک گپ
اسپارک گپ در صنایع مختلف و تجهیزات الکتریکی کاربرد گستردهای دارد، هدف اصلی از به کار بردن اسپارک گپ در صنعت حفاظت ولتاژ تنها مقابله با اضافه ولتاژهای صاعقه می باشد و به هیچ عنوان نمی تواند جهت عبور جریان های دائمی، اتصال کوتاه یا هر نوع جریان دیگری به کار رود. مهمترین کاربردهای اسپارک گپ موارد زیر است:
1- حفاظت از کیت های عایقی در فلنج ها
2- اتصال غیر مستقیم خطوط لوله به سیستم ارت
3- اتصال دو سیستم ارت مجزا
4- اتصال تجهیزات به سیستم ارت در شرایطی که اتصال مستقیم ان ها ممکن نباشد.
